વિજ્ઞાન એસાઇનમેન્ટ
એકમ 7: ગતિ અને અંતરનું માપન
ધોરણ: 6 | વિષય: વિજ્ઞાન | પ્રકરણ આધારિત વાંચન સાહિત્ય1. એક શબ્દમાં / વનલાઇનર પ્રશ્નો (કુલ 40)
સામાન્ય પ્રશ્નો (20)
1. પ્રાચીન સમયમાં લોકો જળમાર્ગોમાં પરિવહન માટે શેનો ઉપયોગ કરતા?
જવાબ: લાકડાના હોડકા (નાવ)
જવાબ: લાકડાના હોડકા (નાવ)
2. પૈડાની શોધ બાદ પરિવહન માટે કયા સાધનોનો ઉપયોગ શરૂ થયો?
જવાબ: પશુઓ દ્વારા ખેંચાતા ગાડાં
જવાબ: પશુઓ દ્વારા ખેંચાતા ગાડાં
3. લંબાઈનો SI એકમ કયો છે?
જવાબ: મીટર
જવાબ: મીટર
4. 1 કિલોમીટર એટલે કેટલા મીટર થાય?
જવાબ: 1000 મીટર
જવાબ: 1000 મીટર
5. 1 મીટરના 100 સમાન ભાગને શું કહે છે?
જવાબ: સેન્ટીમીટર (સેમી)
જવાબ: સેન્ટીમીટર (સેમી)
6. ખૂબ જ નાના અંતર માપવા માટે કયા એકમનો ઉપયોગ થાય છે?
જવાબ: મિલીમીટર (મીમી)
જવાબ: મિલીમીટર (મીમી)
7. ગતિશીલ પંખાની પાંખિયાની ગતિ કયા પ્રકારની હોય છે?
જવાબ: વર્તુળાકાર ગતિ
જવાબ: વર્તુળાકાર ગતિ
8. સીધી રેખામાં થતી ગતિને શું કહેવાય?
જવાબ: સુરેખ ગતિ
જવાબ: સુરેખ ગતિ
9. જે ગતિ નિશ્ચિત સમય અંતરાલ પછી પુનરાવર્તિત થાય તેને શું કહે છે?
જવાબ: આવર્ત ગતિ
જવાબ: આવર્ત ગતિ
10. સિલાઈ મશીનની સોયની ગતિ કયા પ્રકારની હોય છે?
જવાબ: આવર્ત ગતિ
જવાબ: આવર્ત ગતિ
11. ગતિમાન સાયકલના પૈડાની ગતિ કઈ છે?
જવાબ: વર્તુળાકાર અને સુરેખ (બંને)
જવાબ: વર્તુળાકાર અને સુરેખ (બંને)
12. માપન એટલે શું?
જવાબ: અજ્ઞાત જથ્થાની જ્ઞાત જથ્થા સાથેની સરખામણી
જવાબ: અજ્ઞાત જથ્થાની જ્ઞાત જથ્થા સાથેની સરખામણી
13. ડગલાં કે વેંતને માપનના પ્રમાણિત એકમ કેમ ન ગણી શકાય?
જવાબ: કારણ કે તે વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ બદલાય છે
જવાબ: કારણ કે તે વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ બદલાય છે
14. ગતિ એટલે શું?
જવાબ: સમયની સાથે પદાર્થના સ્થાનમાં થતો ફેરફાર
જવાબ: સમયની સાથે પદાર્થના સ્થાનમાં થતો ફેરફાર
15. 19મી સદીની શરૂઆતમાં પરિવહન માટે શેનો ઉપયોગ થતો?
જવાબ: પશુશક્તિ (ઘોડા, બળદ વગેરે)
જવાબ: પશુશક્તિ (ઘોડા, બળદ વગેરે)
16. રેલવે માટે વરાળયંત્રની શોધ કોણે કરી?
જવાબ: જેમ્સ વોટ
જવાબ: જેમ્સ વોટ
17. અંતર માપવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ થાય છે?
જવાબ: ફૂટપટ્ટી / માપપટ્ટી
જવાબ: ફૂટપટ્ટી / માપપટ્ટી
18. વક્ર રેખાની લંબાઈ માપવા શેનો ઉપયોગ થાય છે?
જવાબ: દોરી
જવાબ: દોરી
19. પરિવહનનું સૌથી ઝડપી સાધન કયું છે?
જવાબ: વિમાન
જવાબ: વિમાન
20. દોડતા રમતવીરના હાથની ગતિ કઈ છે?
જવાબ: આવર્ત ગતિ
જવાબ: આવર્ત ગતિ
વિચારપ્રેરક (HOTS) પ્રશ્નો (20)
21. જો આપણે માપન માટે પ્રમાણિત એકમોનો ઉપયોગ ન કરીએ તો શું થાય?
જવાબ: માપનમાં અચોક્કસતા અને વિવાદ થાય.
જવાબ: માપનમાં અચોક્કસતા અને વિવાદ થાય.
22. પૃથ્વીની આસપાસ ચંદ્રની ગતિ કયા પ્રકારની ગતિ છે?
જવાબ: વર્તુળાકાર અને આવર્ત ગતિ.
જવાબ: વર્તુળાકાર અને આવર્ત ગતિ.
23. લોલકની ગતિને આવર્ત ગતિ કેમ કહેવાય છે?
જવાબ: કારણ કે તે નિશ્ચિત સમયે પોતાની ગતિ પુનરાવર્તિત કરે છે.
જવાબ: કારણ કે તે નિશ્ચિત સમયે પોતાની ગતિ પુનરાવર્તિત કરે છે.
24. જમીન પર ગબડતા દડામાં કઈ બે પ્રકારની ગતિ જોવા મળે છે?
જવાબ: સુરેખ ગતિ અને વર્તુળાકાર ગતિ.
જવાબ: સુરેખ ગતિ અને વર્તુળાકાર ગતિ.
25. જૂના જમાનામાં લોકો 'આંગળ' કે 'મુઠ્ઠી' થી માપ લેતા, તેમાં શું જોખમ હતું?
જવાબ: દરેક વ્યક્તિના અંગોના માપ અલગ હોવાથી માપ ખોટું પડતું.
જવાબ: દરેક વ્યક્તિના અંગોના માપ અલગ હોવાથી માપ ખોટું પડતું.
26. અંબાજીથી અમદાવાદ વચ્ચેનું અંતર મીટરમાં માપવું અનુકૂળ છે કે કિલોમીટરમાં? કેમ?
જવાબ: કિલોમીટરમાં, કારણ કે અંતર ઘણું મોટું છે.
જવાબ: કિલોમીટરમાં, કારણ કે અંતર ઘણું મોટું છે.
27. માપપટ્ટીનો ઝીરો (0) આંકો તૂટેલો હોય તો માપન કેવી રીતે કરશો?
જવાબ: અન્ય પૂર્ણાંક (દા.ત. 1 સેમી) થી માપ લઈ અંતિમ માપમાંથી તે બાદ કરીને.
જવાબ: અન્ય પૂર્ણાંક (દા.ત. 1 સેમી) થી માપ લઈ અંતિમ માપમાંથી તે બાદ કરીને.
28. અંતરિક્ષમાં મુસાફરી કરવા માટે કયા વાહનનો ઉપયોગ થાય છે?
જવાબ: અવકાશયાન (Spacecraft).
જવાબ: અવકાશયાન (Spacecraft).
29. ઘડિયાળના સેકન્ડ કાંટાની ગતિ કયા પ્રકારની ગતિ છે?
જવાબ: વર્તુળાકાર અને આવર્ત ગતિ.
જવાબ: વર્તુળાકાર અને આવર્ત ગતિ.
30. શું હીંચકાની ગતિ સુરેખ ગતિ હોઈ શકે?
જવાબ: ના, તે આવર્ત ગતિ છે.
જવાબ: ના, તે આવર્ત ગતિ છે.
31. માપન કરતી વખતે આંખની સ્થિતિ ક્યાં હોવી જોઈએ?
જવાબ: જે બિંદુનું માપ લેવાનું હોય તેની બરાબર સામે.
જવાબ: જે બિંદુનું માપ લેવાનું હોય તેની બરાબર સામે.
32. ગીટારના તારને છેડતી વખતે તેમાં કયા પ્રકારની ગતિ ઉત્પન્ન થાય છે?
જવાબ: આવર્ત ગતિ.
જવાબ: આવર્ત ગતિ.
33. સીધી સડક પર ચાલતી બસની ગતિ કઈ ગણાય?
જવાબ: સુરેખ ગતિ.
જવાબ: સુરેખ ગતિ.
34. લંબાઈ માપવા માટે મીટર પટ્ટીને બદલે સ્થિતિસ્થાપક માપન પટ્ટી (રબરની) કેમ ન વાપરવી જોઈએ?
જવાબ: કારણ કે તે ખેંચાવાથી લંબાઈ બદલાય છે.
જવાબ: કારણ કે તે ખેંચાવાથી લંબાઈ બદલાય છે.
35. જો કોઈ પદાર્થ સમય સાથે પોતાનું સ્થાન બદલતો નથી, તો તે કેવી અવસ્થામાં છે?
જવાબ: સ્થિર અવસ્થામાં.
જવાબ: સ્થિર અવસ્થામાં.
36. કીડીની ગતિ કયા પ્રકારની હોઈ શકે?
જવાબ: અનિયમિત ગતિ.
જવાબ: અનિયમિત ગતિ.
37. પૈડાની શોધથી માનવ જીવનમાં શું ક્રાંતિ આવી?
જવાબ: પરિવહન ઝડપી અને સરળ બન્યું.
જવાબ: પરિવહન ઝડપી અને સરળ બન્યું.
38. દોરીની મદદથી વક્ર રેખા માપતી વખતે કઈ સાવધાની રાખવી જોઈએ?
જવાબ: દોરી ખેંચાયેલી અને રેખા પર બરાબર ગોઠવાયેલી હોવી જોઈએ.
જવાબ: દોરી ખેંચાયેલી અને રેખા પર બરાબર ગોઠવાયેલી હોવી જોઈએ.
39. સુપરસોનિક વિમાનો કઈ સદીની દેણ છે?
જવાબ: 20મી સદીની.
જવાબ: 20મી સદીની.
40. ગતિ એ કોની સાપેક્ષમાં માપવામાં આવે છે?
જવાબ: સમય અને સ્થિર પદાર્થની સાપેક્ષમાં.
જવાબ: સમય અને સ્થિર પદાર્થની સાપેક્ષમાં.
2. ખાલી જગ્યા પૂરો (કુલ 25)
1. 1 મીટરમાં 100 સેન્ટીમીટર હોય છે.
2. 5 કિલોમીટર એટલે 5000 મીટર થાય.
3. હીંચકા પર કોઈ બાળકની ગતિ આવર્ત ગતિ હોય છે.
4. સિલાઈ મશીનમાં સોયની ગતિ આવર્ત પ્રકારની હોય છે.
5. સાયકલના પૈડાની ગતિ વર્તુળાકાર હોય છે.
6. લંબાઈનો SI એકમ મીટર છે.
7. પદાર્થના સ્થાનમાં સમયની સાથે થતા ફેરફારને ગતિ કહે છે.
8. સીધી રેખામાં થતી ગતિને સુરેખ ગતિ કહે છે.
9. પ્રાચીન સમયમાં લોકો પગની લંબાઈ અને આંગળીની જાડાઈનો ઉપયોગ માપન માટે કરતા હતા.
10. વરાળયંત્રની શોધથી રેલવે પરિવહનના સાધનોનો વિકાસ થયો.
11. લંબાઈ માપવા માટે માપપટ્ટી નો ઉપયોગ થાય છે.
12. 1 સેન્ટીમીટર એટલે 10 મિલીમીટર.
13. ઘડિયાળના લોલકની ગતિ આવર્ત ગતિનું ઉદાહરણ છે.
14. આખા વિશ્વમાં માન્ય રાખવામાં આવેલા એકમોને SI એકમો કહે છે.
15. ફ્રેન્ચે માપનની ચોક્કસ રીત બનાવી જેને મેટ્રિક પદ્ધતિ કહે છે.
16. વક્ર રેખાની લંબાઈ માપવા માટે દોરી નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
17. પૃથ્વી સૂર્યની આસપાસ વર્તુળાકાર ગતિ કરે છે.
18. માપપટ્ટી પર આંકો વાંચતી વખતે આંખની સ્થિતિ ચોક્કસ હોવી જરૂરી છે.
19. પરિવહનના સાધનોમાં પૈડા ની શોધનું મહત્વ ખૂબ મોટું છે.
20. દોડતા રમતવીરના પગની ગતિ આવર્ત હોય છે.
21. નાની ફૂટપટ્ટી સામાન્ય રીતે 15 સેમી લંબાઈની હોય છે.
22. પંખાની ગતિ એ વર્તુળાકાર ગતિ છે.
23. અંતર એટલે બે સ્થાન વચ્ચેની લંબાઈ.
24. ગતિમાન પદાર્થ સમય સાથે પોતાનું સ્થાન બદલે છે.
25. લંબાઈ માપવા માટે વપરાતી પટ્ટી પર સેમી અને ઇંચ ના માપ હોય છે.
3. ખરાં-ખોટાં જણાવો (કુલ 15)
1. લંબાઈનો SI એકમ કિલોમીટર છે. — ખોટું
2. વક્ર રેખાની લંબાઈ સીધી ફૂટપટ્ટીથી માપી શકાય છે. — ખોટું
3. હીંચકાની ગતિ વર્તુળાકાર ગતિ છે. — ખોટું
4. 1 મીટર એટલે 1000 સેન્ટીમીટર થાય. — ખોટું
5. પૃથ્વીની આસપાસ ચંદ્રની ગતિ આવર્ત ગતિ છે. — ખરું
6. ગતિમાન પંખાની ગતિ સુરેખ ગતિ છે. — ખોટું
7. પ્રાચીન સમયમાં લોકો વેંતનો ઉપયોગ માપન માટે કરતા હતા. — ખરું
8. સિલાઈ મશીનનું પૈડું વર્તુળાકાર ગતિ કરે છે. — ખરું
9. ગબડતો દડો માત્ર સુરેખ ગતિ જ કરે છે. — ખોટું
10. માપનની પ્રમાણિત પદ્ધતિ આખા વિશ્વમાં સ્વીકાર્ય છે. — ખરું
11. દોરીનો ઉપયોગ કરીને નળાકાર પદાર્થની લંબાઈ માપી શકાય. — ખરું
12. જેમ્સ વોટે વરાળયંત્રની શોધ કરી હતી. — ખરું
13. 20મી સદીમાં ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેનોનો વિકાસ થયો. — ખરું
14. માપન એટલે માત્ર અંદાજ લગાવવો. — ખોટું
15. ફૂટપટ્ટીનો તૂટેલો ભાગ માપનમાં ભૂલ લાવી શકે છે. — ખરું
4. જોડકાં જોડો (5 સેટ)
સેટ 1: એકમો
| પ્રશ્ન | જવાબ |
|---|---|
| લંબાઈનો SI એકમ | મીટર |
| 1000 મીટર | 1 કિલોમીટર |
| 10 મિલીમીટર | 1 સેન્ટીમીટર |
| 100 સેન્ટીમીટર | 1 મીટર |
સેટ 2: ગતિના પ્રકાર
| સીધી સડક પર ગાડીની ગતિ | સુરેખ ગતિ |
| ઘડિયાળના કાંટાની ગતિ | વર્તુળાકાર ગતિ |
| લોલકની ગતિ | આવર્ત ગતિ |
| ઉડતું મચ્છર | અનિયમિત ગતિ |
સેટ 3: ઇતિહાસ
| મેટ્રિક પદ્ધતિ | ફ્રેન્ચ લોકો |
| વરાળયંત્ર | જેમ્સ વોટ |
| પૈડાની શોધ | પરિવહન ક્રાંતિ |
| અંતરિક્ષ યાન | 20મી સદી |
સેટ 4: સાધન અને ઉપયોગ
| ફૂટપટ્ટી | નાની લંબાઈ માપવા |
| મેઝરિંગ ટેપ | દરજી માટે |
| દોરી | વક્ર રેખા માપવા |
| સ્ટેપ (ડગલાં) | અપ્રમાણિત માપન |
સેટ 5: ગતિના ઉદાહરણ
| સિતારના તાર | આવર્ત ગતિ |
| ફરતો ભમરડો | વર્તુળાકાર ગતિ |
| પરેડ કરતા સૈનિકો | સુરેખ ગતિ |
| પૃથ્વીની ગતિ | વર્તુળાકાર ગતિ |
5. ટૂંકા પ્રશ્નો (એક-બે વાક્યમાં) (કુલ 20)
1. પ્રમાણિત એકમ એટલે શું?
જવાબ: જે એકમનું મૂલ્ય દરેક સ્થળે અને દરેક વ્યક્તિ માટે સમાન રહે તેને પ્રમાણિત એકમ કહે છે.
જવાબ: જે એકમનું મૂલ્ય દરેક સ્થળે અને દરેક વ્યક્તિ માટે સમાન રહે તેને પ્રમાણિત એકમ કહે છે.
2. પરિવહનના સાધનોના બે ઉદાહરણ આપો.
જવાબ: બસ, ટ્રેન, વિમાન.
જવાબ: બસ, ટ્રેન, વિમાન.
3. SI એકમ પદ્ધતિનું પૂરું નામ શું છે?
જવાબ: ઇન્ટરનેશનલ સિસ્ટમ ઓફ યુનિટ્સ.
જવાબ: ઇન્ટરનેશનલ સિસ્ટમ ઓફ યુનિટ્સ.
4. વર્તુળાકાર ગતિ એટલે શું?
જવાબ: જ્યારે કોઈ પદાર્થ કોઈ નિશ્ચિત બિંદુની આસપાસ ગોળાકાર માર્ગે ગતિ કરે ત્યારે તેને વર્તુળાકાર ગતિ કહે છે.
જવાબ: જ્યારે કોઈ પદાર્થ કોઈ નિશ્ચિત બિંદુની આસપાસ ગોળાકાર માર્ગે ગતિ કરે ત્યારે તેને વર્તુળાકાર ગતિ કહે છે.
5. આવર્ત ગતિના બે ઉદાહરણ આપો.
જવાબ: હીંચકાની ગતિ, ઘડિયાળના લોલકની ગતિ.
જવાબ: હીંચકાની ગતિ, ઘડિયાળના લોલકની ગતિ.
6. સુરેખ ગતિ કોને કહેવાય?
જવાબ: જ્યારે પદાર્થ સીધી રેખામાં ગતિ કરતો હોય તેને સુરેખ ગતિ કહેવાય.
જવાબ: જ્યારે પદાર્થ સીધી રેખામાં ગતિ કરતો હોય તેને સુરેખ ગતિ કહેવાય.
7. વક્ર રેખાની લંબાઈ માપવા શું વપરાય?
જવાબ: દોરી અને માપપટ્ટી.
જવાબ: દોરી અને માપપટ્ટી.
8. લંબાઈ માપતી વખતે કઈ બે સાવધાની રાખવી જોઈએ?
જવાબ: (1) ફૂટપટ્ટી વસ્તુને સમાંતર રાખવી, (2) આંખ બરાબર સામે રાખવી.
જવાબ: (1) ફૂટપટ્ટી વસ્તુને સમાંતર રાખવી, (2) આંખ બરાબર સામે રાખવી.
9. 19મી સદીમાં લોકો શેનો ઉપયોગ પરિવહન માટે કરતા?
જવાબ: પશુઓ દ્વારા ખેંચાતા વાહનો અને હોડીઓ.
જવાબ: પશુઓ દ્વારા ખેંચાતા વાહનો અને હોડીઓ.
10. લંબાઈના એકમોને ચડતા ક્રમમાં ગોઠવો (મીટર, કિમી, સેમી, મીમી).
જવાબ: મીમી < સેમી < મીટર < કિમી.
જવાબ: મીમી < સેમી < મીટર < કિમી.
11. ગતિના મુખ્ય પ્રકારો જણાવો.
જવાબ: સુરેખ ગતિ, વર્તુળાકાર ગતિ અને આવર્ત ગતિ.
જવાબ: સુરેખ ગતિ, વર્તુળાકાર ગતિ અને આવર્ત ગતિ.
12. ડગલાંથી અંતર માપવામાં શું મુશ્કેલી પડે છે?
જવાબ: દરેક વ્યક્તિના ડગલાંની લંબાઈ અલગ હોવાથી માપ ચોક્કસ મળતું નથી.
જવાબ: દરેક વ્યક્તિના ડગલાંની લંબાઈ અલગ હોવાથી માપ ચોક્કસ મળતું નથી.
13. દરજી માપ લેવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ કરે છે?
જવાબ: માપપટ્ટી (ટેપ).
જવાબ: માપપટ્ટી (ટેપ).
14. સિલાઈ મશીનમાં કયા કયા પ્રકારની ગતિ જોવા મળે છે?
જવાબ: પૈડામાં વર્તુળાકાર ગતિ અને સોયમાં આવર્ત ગતિ.
જવાબ: પૈડામાં વર્તુળાકાર ગતિ અને સોયમાં આવર્ત ગતિ.
15. ગબડતો દડો કઈ ગતિ દર્શાવે છે?
જવાબ: સુરેખ ગતિ અને વર્તુળાકાર ગતિ બંને.
જવાબ: સુરેખ ગતિ અને વર્તુળાકાર ગતિ બંને.
16. SI એકમોની જરૂર કેમ પડી?
જવાબ: આખા વિશ્વમાં માપનમાં એકરૂપતા લાવવા માટે.
જવાબ: આખા વિશ્વમાં માપનમાં એકરૂપતા લાવવા માટે.
17. અંતર એટલે શું?
જવાબ: કોઈ પણ બે બિંદુઓ વચ્ચેની લંબાઈને અંતર કહે છે.
જવાબ: કોઈ પણ બે બિંદુઓ વચ્ચેની લંબાઈને અંતર કહે છે.
18. 20મી સદીના પરિવહનના બે સાધનો જણાવો.
જવાબ: સુપરસોનિક વિમાન, મોનોરેલ.
જવાબ: સુપરસોનિક વિમાન, મોનોરેલ.
19. વેંત અને હાથનો ઉપયોગ અત્યારે માપન માટે કેમ થતો નથી?
જવાબ: કારણ કે તે પ્રમાણિત માપ નથી.
જવાબ: કારણ કે તે પ્રમાણિત માપ નથી.
20. ગતિમાન પદાર્થનું ઉદાહરણ આપો.
જવાબ: ઉડતું પક્ષી, ચાલતી ગાડી.
જવાબ: ઉડતું પક્ષી, ચાલતી ગાડી.
6. નિબંધ પ્રકારના પ્રશ્નો
1. પરિવહનના સાધનોનો ઇતિહાસ સવિસ્તાર વર્ણવો.
2. લંબાઈના પ્રમાણિત માપનની જરૂરિયાત અને SI એકમો સમજાવો.
3. ગતિના પ્રકારો ઉદાહરણ આપી સવિસ્તાર સમજાવો.
4. વક્ર રેખાની લંબાઈ માપવાની પદ્ધતિ પ્રયોગ દ્વારા સમજાવો.
5. માપન કરતી વખતે રાખવી પડતી સાવચેતીઓ જણાવો.
No comments:
Post a Comment