E Contet : સમગ્ર શિક્ષા અભિયાન વીડિયો શ્રેણી

 નમસ્તે મિત્રો , 

ધોરણ 5 થી 8 સુધી સમગ્ર શિક્ષા અભિયાન દ્વારા નિર્મિત ગણિત , વિજ્ઞાનના સુંદર એનિમેશન વીડિયો શ્રેણી દ્વારા આપ જાતે શીખી શકો છો અને પુનરાવર્તન કરી શકો છો...

ધોરણ 6 ગણિત (વીડિયો શ્રેણી) નિહાળવા અહીં ક્લિક કરો.

ધોરણ 7 ગણિત (વીડિયો શ્રેણી નિહાળવા) અહીં ક્લિક કરો.

ધોરણ 8 ગણિત (વીડિયો શ્રેણી નિહાળવા) અહીં ક્લિક કરો.

આભાર

ધોરણ 6 એકમ 7 ગતિ અને માંપન

વિજ્ઞાન એસાઇનમેન્ટ

એકમ 7: ગતિ અને અંતરનું માપન

ધોરણ: 6 | વિષય: વિજ્ઞાન | પ્રકરણ આધારિત વાંચન સાહિત્ય

1. એક શબ્દમાં / વનલાઇનર પ્રશ્નો (કુલ 40)

સામાન્ય પ્રશ્નો (20)

1. પ્રાચીન સમયમાં લોકો જળમાર્ગોમાં પરિવહન માટે શેનો ઉપયોગ કરતા?
જવાબ: લાકડાના હોડકા (નાવ)

2. પૈડાની શોધ બાદ પરિવહન માટે કયા સાધનોનો ઉપયોગ શરૂ થયો?
જવાબ: પશુઓ દ્વારા ખેંચાતા ગાડાં

3. લંબાઈનો SI એકમ કયો છે?
જવાબ: મીટર

4. 1 કિલોમીટર એટલે કેટલા મીટર થાય?
જવાબ: 1000 મીટર

5. 1 મીટરના 100 સમાન ભાગને શું કહે છે?
જવાબ: સેન્ટીમીટર (સેમી)

6. ખૂબ જ નાના અંતર માપવા માટે કયા એકમનો ઉપયોગ થાય છે?
જવાબ: મિલીમીટર (મીમી)

7. ગતિશીલ પંખાની પાંખિયાની ગતિ કયા પ્રકારની હોય છે?
જવાબ: વર્તુળાકાર ગતિ

8. સીધી રેખામાં થતી ગતિને શું કહેવાય?
જવાબ: સુરેખ ગતિ

9. જે ગતિ નિશ્ચિત સમય અંતરાલ પછી પુનરાવર્તિત થાય તેને શું કહે છે?
જવાબ: આવર્ત ગતિ

10. સિલાઈ મશીનની સોયની ગતિ કયા પ્રકારની હોય છે?
જવાબ: આવર્ત ગતિ

11. ગતિમાન સાયકલના પૈડાની ગતિ કઈ છે?
જવાબ: વર્તુળાકાર અને સુરેખ (બંને)

12. માપન એટલે શું?
જવાબ: અજ્ઞાત જથ્થાની જ્ઞાત જથ્થા સાથેની સરખામણી

13. ડગલાં કે વેંતને માપનના પ્રમાણિત એકમ કેમ ન ગણી શકાય?
જવાબ: કારણ કે તે વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ બદલાય છે

14. ગતિ એટલે શું?
જવાબ: સમયની સાથે પદાર્થના સ્થાનમાં થતો ફેરફાર

15. 19મી સદીની શરૂઆતમાં પરિવહન માટે શેનો ઉપયોગ થતો?
જવાબ: પશુશક્તિ (ઘોડા, બળદ વગેરે)

16. રેલવે માટે વરાળયંત્રની શોધ કોણે કરી?
જવાબ: જેમ્સ વોટ

17. અંતર માપવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ થાય છે?
જવાબ: ફૂટપટ્ટી / માપપટ્ટી

18. વક્ર રેખાની લંબાઈ માપવા શેનો ઉપયોગ થાય છે?
જવાબ: દોરી

19. પરિવહનનું સૌથી ઝડપી સાધન કયું છે?
જવાબ: વિમાન

20. દોડતા રમતવીરના હાથની ગતિ કઈ છે?
જવાબ: આવર્ત ગતિ

વિચારપ્રેરક (HOTS) પ્રશ્નો (20)

21. જો આપણે માપન માટે પ્રમાણિત એકમોનો ઉપયોગ ન કરીએ તો શું થાય?
જવાબ: માપનમાં અચોક્કસતા અને વિવાદ થાય.

22. પૃથ્વીની આસપાસ ચંદ્રની ગતિ કયા પ્રકારની ગતિ છે?
જવાબ: વર્તુળાકાર અને આવર્ત ગતિ.

23. લોલકની ગતિને આવર્ત ગતિ કેમ કહેવાય છે?
જવાબ: કારણ કે તે નિશ્ચિત સમયે પોતાની ગતિ પુનરાવર્તિત કરે છે.

24. જમીન પર ગબડતા દડામાં કઈ બે પ્રકારની ગતિ જોવા મળે છે?
જવાબ: સુરેખ ગતિ અને વર્તુળાકાર ગતિ.

25. જૂના જમાનામાં લોકો 'આંગળ' કે 'મુઠ્ઠી' થી માપ લેતા, તેમાં શું જોખમ હતું?
જવાબ: દરેક વ્યક્તિના અંગોના માપ અલગ હોવાથી માપ ખોટું પડતું.

26. અંબાજીથી અમદાવાદ વચ્ચેનું અંતર મીટરમાં માપવું અનુકૂળ છે કે કિલોમીટરમાં? કેમ?
જવાબ: કિલોમીટરમાં, કારણ કે અંતર ઘણું મોટું છે.

27. માપપટ્ટીનો ઝીરો (0) આંકો તૂટેલો હોય તો માપન કેવી રીતે કરશો?
જવાબ: અન્ય પૂર્ણાંક (દા.ત. 1 સેમી) થી માપ લઈ અંતિમ માપમાંથી તે બાદ કરીને.

28. અંતરિક્ષમાં મુસાફરી કરવા માટે કયા વાહનનો ઉપયોગ થાય છે?
જવાબ: અવકાશયાન (Spacecraft).

29. ઘડિયાળના સેકન્ડ કાંટાની ગતિ કયા પ્રકારની ગતિ છે?
જવાબ: વર્તુળાકાર અને આવર્ત ગતિ.

30. શું હીંચકાની ગતિ સુરેખ ગતિ હોઈ શકે?
જવાબ: ના, તે આવર્ત ગતિ છે.

31. માપન કરતી વખતે આંખની સ્થિતિ ક્યાં હોવી જોઈએ?
જવાબ: જે બિંદુનું માપ લેવાનું હોય તેની બરાબર સામે.

32. ગીટારના તારને છેડતી વખતે તેમાં કયા પ્રકારની ગતિ ઉત્પન્ન થાય છે?
જવાબ: આવર્ત ગતિ.

33. સીધી સડક પર ચાલતી બસની ગતિ કઈ ગણાય?
જવાબ: સુરેખ ગતિ.

34. લંબાઈ માપવા માટે મીટર પટ્ટીને બદલે સ્થિતિસ્થાપક માપન પટ્ટી (રબરની) કેમ ન વાપરવી જોઈએ?
જવાબ: કારણ કે તે ખેંચાવાથી લંબાઈ બદલાય છે.

35. જો કોઈ પદાર્થ સમય સાથે પોતાનું સ્થાન બદલતો નથી, તો તે કેવી અવસ્થામાં છે?
જવાબ: સ્થિર અવસ્થામાં.

36. કીડીની ગતિ કયા પ્રકારની હોઈ શકે?
જવાબ: અનિયમિત ગતિ.

37. પૈડાની શોધથી માનવ જીવનમાં શું ક્રાંતિ આવી?
જવાબ: પરિવહન ઝડપી અને સરળ બન્યું.

38. દોરીની મદદથી વક્ર રેખા માપતી વખતે કઈ સાવધાની રાખવી જોઈએ?
જવાબ: દોરી ખેંચાયેલી અને રેખા પર બરાબર ગોઠવાયેલી હોવી જોઈએ.

39. સુપરસોનિક વિમાનો કઈ સદીની દેણ છે?
જવાબ: 20મી સદીની.

40. ગતિ એ કોની સાપેક્ષમાં માપવામાં આવે છે?
જવાબ: સમય અને સ્થિર પદાર્થની સાપેક્ષમાં.

2. ખાલી જગ્યા પૂરો (કુલ 25)

1. 1 મીટરમાં 100 સેન્ટીમીટર હોય છે.

2. 5 કિલોમીટર એટલે 5000 મીટર થાય.

3. હીંચકા પર કોઈ બાળકની ગતિ આવર્ત ગતિ હોય છે.

4. સિલાઈ મશીનમાં સોયની ગતિ આવર્ત પ્રકારની હોય છે.

5. સાયકલના પૈડાની ગતિ વર્તુળાકાર હોય છે.

6. લંબાઈનો SI એકમ મીટર છે.

7. પદાર્થના સ્થાનમાં સમયની સાથે થતા ફેરફારને ગતિ કહે છે.

8. સીધી રેખામાં થતી ગતિને સુરેખ ગતિ કહે છે.

9. પ્રાચીન સમયમાં લોકો પગની લંબાઈ અને આંગળીની જાડાઈનો ઉપયોગ માપન માટે કરતા હતા.

10. વરાળયંત્રની શોધથી રેલવે પરિવહનના સાધનોનો વિકાસ થયો.

11. લંબાઈ માપવા માટે માપપટ્ટી નો ઉપયોગ થાય છે.

12. 1 સેન્ટીમીટર એટલે 10 મિલીમીટર.

13. ઘડિયાળના લોલકની ગતિ આવર્ત ગતિનું ઉદાહરણ છે.

14. આખા વિશ્વમાં માન્ય રાખવામાં આવેલા એકમોને SI એકમો કહે છે.

15. ફ્રેન્ચે માપનની ચોક્કસ રીત બનાવી જેને મેટ્રિક પદ્ધતિ કહે છે.

16. વક્ર રેખાની લંબાઈ માપવા માટે દોરી નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

17. પૃથ્વી સૂર્યની આસપાસ વર્તુળાકાર ગતિ કરે છે.

18. માપપટ્ટી પર આંકો વાંચતી વખતે આંખની સ્થિતિ ચોક્કસ હોવી જરૂરી છે.

19. પરિવહનના સાધનોમાં પૈડા ની શોધનું મહત્વ ખૂબ મોટું છે.

20. દોડતા રમતવીરના પગની ગતિ આવર્ત હોય છે.

21. નાની ફૂટપટ્ટી સામાન્ય રીતે 15 સેમી લંબાઈની હોય છે.

22. પંખાની ગતિ એ વર્તુળાકાર ગતિ છે.

23. અંતર એટલે બે સ્થાન વચ્ચેની લંબાઈ.

24. ગતિમાન પદાર્થ સમય સાથે પોતાનું સ્થાન બદલે છે.

25. લંબાઈ માપવા માટે વપરાતી પટ્ટી પર સેમી અને ઇંચ ના માપ હોય છે.

3. ખરાં-ખોટાં જણાવો (કુલ 15)

1. લંબાઈનો SI એકમ કિલોમીટર છે. — ખોટું

2. વક્ર રેખાની લંબાઈ સીધી ફૂટપટ્ટીથી માપી શકાય છે. — ખોટું

3. હીંચકાની ગતિ વર્તુળાકાર ગતિ છે. — ખોટું

4. 1 મીટર એટલે 1000 સેન્ટીમીટર થાય. — ખોટું

5. પૃથ્વીની આસપાસ ચંદ્રની ગતિ આવર્ત ગતિ છે. — ખરું

6. ગતિમાન પંખાની ગતિ સુરેખ ગતિ છે. — ખોટું

7. પ્રાચીન સમયમાં લોકો વેંતનો ઉપયોગ માપન માટે કરતા હતા. — ખરું

8. સિલાઈ મશીનનું પૈડું વર્તુળાકાર ગતિ કરે છે. — ખરું

9. ગબડતો દડો માત્ર સુરેખ ગતિ જ કરે છે. — ખોટું

10. માપનની પ્રમાણિત પદ્ધતિ આખા વિશ્વમાં સ્વીકાર્ય છે. — ખરું

11. દોરીનો ઉપયોગ કરીને નળાકાર પદાર્થની લંબાઈ માપી શકાય. — ખરું

12. જેમ્સ વોટે વરાળયંત્રની શોધ કરી હતી. — ખરું

13. 20મી સદીમાં ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેનોનો વિકાસ થયો. — ખરું

14. માપન એટલે માત્ર અંદાજ લગાવવો. — ખોટું

15. ફૂટપટ્ટીનો તૂટેલો ભાગ માપનમાં ભૂલ લાવી શકે છે. — ખરું

4. જોડકાં જોડો (5 સેટ)

સેટ 1: એકમો

પ્રશ્ન	જવાબ
લંબાઈનો SI એકમ	મીટર
1000 મીટર	1 કિલોમીટર
10 મિલીમીટર	1 સેન્ટીમીટર
100 સેન્ટીમીટર	1 મીટર

સેટ 2: ગતિના પ્રકાર

સીધી સડક પર ગાડીની ગતિ	સુરેખ ગતિ
ઘડિયાળના કાંટાની ગતિ	વર્તુળાકાર ગતિ
લોલકની ગતિ	આવર્ત ગતિ
ઉડતું મચ્છર	અનિયમિત ગતિ

સેટ 3: ઇતિહાસ

મેટ્રિક પદ્ધતિ	ફ્રેન્ચ લોકો
વરાળયંત્ર	જેમ્સ વોટ
પૈડાની શોધ	પરિવહન ક્રાંતિ
અંતરિક્ષ યાન	20મી સદી

સેટ 4: સાધન અને ઉપયોગ

ફૂટપટ્ટી	નાની લંબાઈ માપવા
મેઝરિંગ ટેપ	દરજી માટે
દોરી	વક્ર રેખા માપવા
સ્ટેપ (ડગલાં)	અપ્રમાણિત માપન

સેટ 5: ગતિના ઉદાહરણ

સિતારના તાર	આવર્ત ગતિ
ફરતો ભમરડો	વર્તુળાકાર ગતિ
પરેડ કરતા સૈનિકો	સુરેખ ગતિ
પૃથ્વીની ગતિ	વર્તુળાકાર ગતિ

5. ટૂંકા પ્રશ્નો (એક-બે વાક્યમાં) (કુલ 20)

1. પ્રમાણિત એકમ એટલે શું?
જવાબ: જે એકમનું મૂલ્ય દરેક સ્થળે અને દરેક વ્યક્તિ માટે સમાન રહે તેને પ્રમાણિત એકમ કહે છે.

2. પરિવહનના સાધનોના બે ઉદાહરણ આપો.
જવાબ: બસ, ટ્રેન, વિમાન.

3. SI એકમ પદ્ધતિનું પૂરું નામ શું છે?
જવાબ: ઇન્ટરનેશનલ સિસ્ટમ ઓફ યુનિટ્સ.

4. વર્તુળાકાર ગતિ એટલે શું?
જવાબ: જ્યારે કોઈ પદાર્થ કોઈ નિશ્ચિત બિંદુની આસપાસ ગોળાકાર માર્ગે ગતિ કરે ત્યારે તેને વર્તુળાકાર ગતિ કહે છે.

5. આવર્ત ગતિના બે ઉદાહરણ આપો.
જવાબ: હીંચકાની ગતિ, ઘડિયાળના લોલકની ગતિ.

6. સુરેખ ગતિ કોને કહેવાય?
જવાબ: જ્યારે પદાર્થ સીધી રેખામાં ગતિ કરતો હોય તેને સુરેખ ગતિ કહેવાય.

7. વક્ર રેખાની લંબાઈ માપવા શું વપરાય?
જવાબ: દોરી અને માપપટ્ટી.

8. લંબાઈ માપતી વખતે કઈ બે સાવધાની રાખવી જોઈએ?
જવાબ: (1) ફૂટપટ્ટી વસ્તુને સમાંતર રાખવી, (2) આંખ બરાબર સામે રાખવી.

9. 19મી સદીમાં લોકો શેનો ઉપયોગ પરિવહન માટે કરતા?
જવાબ: પશુઓ દ્વારા ખેંચાતા વાહનો અને હોડીઓ.

10. લંબાઈના એકમોને ચડતા ક્રમમાં ગોઠવો (મીટર, કિમી, સેમી, મીમી).
જવાબ: મીમી < સેમી < મીટર < કિમી.

11. ગતિના મુખ્ય પ્રકારો જણાવો.
જવાબ: સુરેખ ગતિ, વર્તુળાકાર ગતિ અને આવર્ત ગતિ.

12. ડગલાંથી અંતર માપવામાં શું મુશ્કેલી પડે છે?
જવાબ: દરેક વ્યક્તિના ડગલાંની લંબાઈ અલગ હોવાથી માપ ચોક્કસ મળતું નથી.

13. દરજી માપ લેવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ કરે છે?
જવાબ: માપપટ્ટી (ટેપ).

14. સિલાઈ મશીનમાં કયા કયા પ્રકારની ગતિ જોવા મળે છે?
જવાબ: પૈડામાં વર્તુળાકાર ગતિ અને સોયમાં આવર્ત ગતિ.

15. ગબડતો દડો કઈ ગતિ દર્શાવે છે?
જવાબ: સુરેખ ગતિ અને વર્તુળાકાર ગતિ બંને.

16. SI એકમોની જરૂર કેમ પડી?
જવાબ: આખા વિશ્વમાં માપનમાં એકરૂપતા લાવવા માટે.

17. અંતર એટલે શું?
જવાબ: કોઈ પણ બે બિંદુઓ વચ્ચેની લંબાઈને અંતર કહે છે.

18. 20મી સદીના પરિવહનના બે સાધનો જણાવો.
જવાબ: સુપરસોનિક વિમાન, મોનોરેલ.

19. વેંત અને હાથનો ઉપયોગ અત્યારે માપન માટે કેમ થતો નથી?
જવાબ: કારણ કે તે પ્રમાણિત માપ નથી.

20. ગતિમાન પદાર્થનું ઉદાહરણ આપો.
જવાબ: ઉડતું પક્ષી, ચાલતી ગાડી.

6. નિબંધ પ્રકારના પ્રશ્નો

1. પરિવહનના સાધનોનો ઇતિહાસ સવિસ્તાર વર્ણવો.

2. લંબાઈના પ્રમાણિત માપનની જરૂરિયાત અને SI એકમો સમજાવો.

3. ગતિના પ્રકારો ઉદાહરણ આપી સવિસ્તાર સમજાવો.

4. વક્ર રેખાની લંબાઈ માપવાની પદ્ધતિ પ્રયોગ દ્વારા સમજાવો.

5. માપન કરતી વખતે રાખવી પડતી સાવચેતીઓ જણાવો.

CREATED BY :: HEMANT GURJAR (9979149916)

ધોરણ 6 વિજ્ઞાન એકમ 6 MCQ

 

વિજ્ઞાન એસાઇનમેન્ટ: એકમ 6 (વિકલ્પ આધારિત પ્રશ્નો)

વિભાગ A: સામાન્ય વિકલ્પો (1 થી 20)

1. નિવાસસ્થાનના જૈવિક ઘટકોમાં કોનો સમાવેશ થાય છે?

(A) હવા અને પાણી (B) વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ (C) સૂર્યપ્રકાશ (D) ખડકો

જવાબ: (B) વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ

2. દરિયાઈ પ્રાણીઓને પાણીમાં તરવા માટે કેવો આકાર મદદરૂપ થાય છે?

(A) ગોળાકાર (B) ધારારેખીય (C) ચોરસ (D) અનિયમિત

જવાબ: (B) ધારારેખીય

3. ઊંટના પંજા કેવા હોય છે જે તેને રેતીમાં ચાલવા મદદ કરે છે?

(A) અણીદાર (B) ગાદીવાળા (C) નાના (D) હોતા નથી

જવાબ: (B) ગાદીવાળા

4. કયું પ્રાણી પર્વતીય વિસ્તારમાં જોવા મળે છે?

(A) ઊંટ (B) યાક (C) સિંહ (D) હાથી

જવાબ: (B) યાક

5. શ્વસન દરમિયાન સજીવો કયો વાયુ અંદર લે છે?

(A) ઓક્સિજન (B) કાર્બન ડાયોક્સાઈડ (C) નાઈટ્રોજન (D) હાઈડ્રોજન

જવાબ: (A) ઓક્સિજન

6. માછલી શ્વસન માટે કયા અંગનો ઉપયોગ કરે છે?

(A) ફેફસાં (B) ત્વચા (C) ચૂઈ (D) નાક

જવાબ: (C) ચૂઈ

7. નિવાસસ્થાનના અજૈવિક ઘટકનું ઉદાહરણ કયું છે?

(A) વનસ્પતિ (B) ઉંદર (C) સૂર્યપ્રકાશ (D) બેક્ટેરિયા

જવાબ: (C) સૂર્યપ્રકાશ

8. રણની વનસ્પતિમાં પર્ણો કેવા હોય છે?

(A) ખૂબ મોટા (B) કાંટા જેવા (C) લાલ રંગના (D) હોતા જ નથી

જવાબ: (B) કાંટા જેવા

9. પર્વતીય વિસ્તારના વૃક્ષો કેવા આકારના હોય છે?

(A) શંકુ (B) ગોળ (C) છત્રાકાર (D) વેલા

જવાબ: (A) શંકુ

10. સજીવો પોતાના જેવો જ બીજો સજીવ ઉત્પન્ન કરે તેને શું કહેવાય?

(A) ઉત્સર્જન (B) પ્રજનન (C) વૃદ્ધિ (D) પાચન

જવાબ: (B) પ્રજનન

11. લજામણીના છોડને અડકતા તેના પર્ણો બિડાઈ જાય છે, આ શું દર્શાવે છે?

(A) ઉત્તેજના (B) પ્રજનન (C) ઉત્સર્જન (D) વૃદ્ધિ

જવાબ: (A) ઉત્તેજના

12. સિંહ માટે ઘાસનું મેદાન એ શું છે?

(A) શાળા (B) નિવાસસ્થાન (C) બગીચો (D) આકાશ

જવાબ: (B) નિવાસસ્થાન

13. અળસિયા શેના દ્વારા શ્વાસ લે છે?

(A) નાક (B) ફેફસાં (C) ચામડી (D) કાન

જવાબ: (C) ચામડી

14. જલીય વનસ્પતિના પ્રકાંડ કેવા હોય છે?

(A) મજબૂત અને જાડા (B) પોલા અને હલકા (C) ટૂંકા (D) પથ્થર જેવા

જવાબ: (B) પોલા અને હલકા

15. ઊંટને પરસેવો કેમ થતો નથી?

(A) તે પાણી બચાવવા માટે (B) તેને ગરમી લાગતી નથી (C) તેને ચામડી નથી (D) તે ઠંડકમાં રહે છે

જવાબ: (A) તે પાણી બચાવવા માટે

16. હિમ ચિત્તાના શરીર પર ઠંડીથી બચવા શું હોય છે?

(A) ભીંગડાં (B) ગાઢ રુવાંટી (C) પાંખો (D) કાંટા

જવાબ: (B) ગાઢ રુવાંટી

17. દેડકો પાણી અને જમીન બંને પર રહેવા માટે શું ધરાવે છે?

(A) પાંખો (B) જાળપાદ (C) પૂંછડી (D) ભીંગડાં

જવાબ: (B) જાળપાદ

18. વનસ્પતિમાં ઉત્સર્જન કેવી રીતે થાય છે?

(A) મળત્યાગ દ્વારા (B) ગુંદર કે સ્ત્રાવ દ્વારા (C) શ્વાસ દ્વારા (D) થતું જ નથી

જવાબ: (B) ગુંદર કે સ્ત્રાવ દ્વારા

19. સૂર્યમુખીનું ફૂલ સૂર્ય તરફ નમે છે, તે કયા લક્ષણને કારણે છે?

(A) પ્રજનન (B) હલનચલન (C) ઉત્તેજના (D) વૃદ્ધિ

જવાબ: (C) ઉત્તેજના

20. હરણના લાંબા કાન તેને શેમાં મદદ કરે છે?

(A) ઝડપથી દોડવામાં (B) શિકારીના અવાજ સાંભળવામાં (C) જોવામાં (D) ઊંઘવામાં

જવાબ: (B) શિકારીના અવાજ સાંભળવામાં

વિભાગ B: વિચારપ્રેરક / HOTS વિકલ્પો (21 થી 40)

21. જો રણની વનસ્પતિમાં પર્ણો મોટા હોત, તો તેના પર શું અસર થાત?

(A) વધુ ખોરાક બનત (B) પાણી ખૂબ જલ્દી ગુમાવી દેત (C) તેને કાંટા ન આવત (D) તે વધુ ઊંચી થાત

જવાબ: (B) પાણી ખૂબ જલ્દી ગુમાવી દેત

22. પર્વતીય બકરીની ખરીઓ કેમ મજબૂત હોય છે?

(A) બરફ ખાવા માટે (B) ખડકાળ ઢાળ પર દોડવા માટે (C) પાણી પીવા માટે (D) સૂઈ જવા માટે

જવાબ: (B) ખડકાળ ઢાળ પર દોડવા માટે

23. શ્વસન એ દહન જેવી પ્રક્રિયા કેમ ગણાય છે?

(A) તે ગરમી આપે છે (B) તે ખોરાકમાંથી ઉર્જા મુક્ત કરે છે (C) તેમાં ધુમાડો નીકળે છે (D) તે બહાર થાય છે

જવાબ: (B) તે ખોરાકમાંથી ઉર્જા મુક્ત કરે છે

24. ડોલ્ફિન અને વ્હેલને ચૂઈ હોતી નથી, છતાં તે પાણીમાં કેવી રીતે ટકે છે?

(A) તે શ્વાસ લેતી નથી (B) તે નસકોરાં દ્વારા હવામાં શ્વાસ લે છે (C) તે ત્વચાથી શ્વાસ લે છે (D) તે પાણી પીએ છે

જવાબ: (B) તે નસકોરાં દ્વારા હવામાં શ્વાસ લે છે

25. શું દરેક બીજ (Seed) સજીવ છે?

(A) ના, તે નિર્જીવ છે (B) હા, તેમાં જીવન સુષુપ્ત અવસ્થામાં છે (C) માત્ર અંકુરિત થાય ત્યારે જ (D) ખબર નથી

જવાબ: (B) હા, તેમાં જીવન સુષુપ્ત અવસ્થામાં છે

26. રણના ઉંદર અને સાપ ઊંટની જેમ લાંબા પગ નથી ધરાવતા, તો તેઓ ગરમીથી કેવી રીતે બચે છે?

(A) તે પાણીમાં રહે છે (B) રેતીમાં ઊંડે દરમાં રહે છે (C) તે પર્વત પર જાય છે (D) તે રાત્રે જન્મે છે

જવાબ: (B) રેતીમાં ઊંડે દરમાં રહે છે

27. વનસ્પતિ હલનચલન કરી શકતી નથી, છતાં તે સજીવ કેમ છે?

(A) તે ખોરાક લે છે અને શ્વસન કરે છે (B) તે લીલી છે (C) તે જમીનમાં હોય છે (D) તે બોલી શકે છે

જવાબ: (A) તે ખોરાક લે છે અને શ્વસન કરે છે

28. જો જલીય વનસ્પતિના મૂળ ખૂબ ઊંડા હોત, તો શું મુશ્કેલી પડત?

(A) તેને વધુ પાણી મળત (B) તે પાણીના પ્રવાહ સાથે વહી જત (C) તેની જરૂરિયાત વગર ઉર્જા વપરાત (D) કાંઈ જ ન થાત

જવાબ: (C) તેની જરૂરિયાત વગર ઉર્જા વપરાત

29. હરણના ચહેરાની બાજુ પર રહેલી આંખો તેને કઈ રીતે મદદ કરે છે?

(A) સુંદર દેખાવ માટે (B) ચારેય દિશામાં ભય જોવા માટે (C) રાત્રે જોવા માટે (D) શિકાર પકડવા માટે

જવાબ: (B) ચારેય દિશામાં ભય જોવા માટે

30. વાદળ કદમાં વધે છે, તો તેને સજીવ કેમ ન કહેવાય?

(A) તે સુંદર નથી (B) તે પ્રજનન નથી કરતું (C) તે આકાશમાં છે (D) તેમાં પાણી છે

જવાબ: (B) તે પ્રજનન નથી કરતું

31. ઊંટના મળનો પ્રકાર કેવો હોય છે?

(A) ખૂબ પ્રવાહી (B) ચીકણો (C) ખૂબ સૂકો (D) હોતો નથી

જવાબ: (C) ખૂબ સૂકો

32. પર્વતીય વૃક્ષોની ડાળીઓ ઢળતી કેમ હોય છે?

(A) ફળ તોડવા માટે (B) બરફ અને પાણી નીચે સરકી જાય તે માટે (C) પવન રોકવા માટે (D) સુંદર દેખાવા માટે

જવાબ: (B) બરફ અને પાણી નીચે સરકી જાય તે માટે

33. કાંકરા (Stone) સજીવ નથી કારણ કે...

(A) તે ભારે છે (B) તે શ્વસન કે વૃદ્ધિ કરતા નથી (C) તે જમીન પર છે (D) તે કઠણ છે

જવાબ: (B) તે શ્વસન કે વૃદ્ધિ કરતા નથી

34. માછલીના ભીંગડાં તેને પાણીમાં કેવી રીતે મદદ કરે છે?

(A) તે સુંદર બનાવે છે (B) સરળતાથી સરકવા અને રક્ષણ માટે (C) તે ખોરાક પકડવા માટે (D) તે ગરમી માટે

જવાબ: (B) સરળતાથી સરકવા અને રક્ષણ માટે

35. નિવાસસ્થાન બદલાતા સજીવમાં થતા ટૂંકા ગાળાના ફેરફારને શું કહે છે?

(A) અનુકૂલન (B) પરિસ્થિતિકીય અનુકૂલન (C) ઉત્ક્રાંતિ (D) શ્વસન

જવાબ: (B) પરિસ્થિતિકીય અનુકૂલન

36. જો સિંહનો રંગ ઘાસ જેવો ન હોત, તો શું થાત?

(A) તેને ઠંડી લાગત (B) તે શિકાર પાસે છુપાઈ ન શકત (C) તે ઝડપથી દોડી શકત (D) તે રાજા ન રહેત

જવાબ: (B) તે શિકાર પાસે છુપાઈ ન શકત

37. વનસ્પતિમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ ક્યારે થાય છે?

(A) માત્ર રાત્રે (B) માત્ર દિવસે (સૂર્યપ્રકાશમાં) (C) સતત 24 કલાક (D) ચોમાસામાં

જવાબ: (B) માત્ર દિવસે (સૂર્યપ્રકાશમાં)

38. શું આકાશમાં ઉડતું વિમાન સજીવ છે?

(A) હા, તે હલનચલન કરે છે (B) ના, તે પ્રજનન કે શ્વસન કરતું નથી (C) હા, તે ઈંધણ લે છે (D) ખબર નથી

જવાબ: (B) ના, તે પ્રજનન કે શ્વસન કરતું નથી

39. થોરની વનસ્પતિમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ કયા અંગ દ્વારા થાય છે?

(A) મૂળ (B) કાંટા (C) પ્રકાંડ (D) ફૂલ

જવાબ: (C) પ્રકાંડ

40. "જીવન સુંદર છે" - આ વાક્ય શું સૂચવે છે?

(A) સજીવોની વિવિધતા (B) માત્ર માણસનું જીવન (C) પૃથ્વી ગોળ છે (D) બધું નિર્જીવ છે

જવાબ: (A) સજીવોની વિવિધતા

CREATED BY HEMANT GURJAR (9979149916)

નકશા

 નમસ્કાર મિત્રો ,

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી નકશા સામાજિક વિજ્ઞાન ધોરણ 6 થી 8 સેમ 2. ડાઉનલોડ કરવા માટે નીચે આપેલ બટન પર ક્લિક કરો..

DOWNLOAD (નકશા - સેમ 2)

પરખ આધારિત MCQ ક્વિઝ (વિજ્ઞાન)

 

નમસ્તે મિત્રો , 

ધોરણ 6 થી 8 વિજ્ઞાન વિષયમાં GCERT માર્ગદર્શિત પરખ આધારિત પ્રેક્ટિસ MCQ QUIZ નિર્માણ કરેલ છે. એકવાર ડાઉનલોડ કર્યા પછી ઈન્ટરનેટની જરૂર પડતી નથી તેવી ખૂબ જ રસપ્રદ અને આકર્ષક સર્ટિફિકેટ આધારિત ક્વિઝ મેળવવા...

DOWNLOAD (પરખ આધારિત MCQ ક્વિઝ)

પરખ આધારિત MCQ ક્વિઝ

 નમસ્તે મિત્રો , 

ધોરણ 6 થી 8 સામાજિક વિજ્ઞાન વિષયમાં GCERT માર્ગદર્શિત પરખ આધારિત પ્રેક્ટિસ MCQ QUIZ નિર્માણ કરેલ છે. એકવાર ડાઉનલોડ કર્યા પછી ઈન્ટરનેટની જરૂર પડતી નથી તેવી ખૂબ જ રસપ્રદ અને આકર્ષક સર્ટિફિકેટ આધારિત ક્વિઝ મેળવવા...

DOWNLOAD QUIZ

સામાજિક વિજ્ઞાન (સેમ 2 ) પેપર

 નમસ્કાર મિત્રો,

ધોરણ 6 થી 8 સામાજિક વિજ્ઞાન વિષયના તમામ જિલ્લાના દ્વિતિય સત્રાંત પરીક્ષા પેપર દ્વારા વધુ મહાવરો કરો. આપેલ પેપર વર્ષ પ્રમાણે મૂકેલ છે. જે વર્ષના પેપર ડાઉનલોડ કરવા ત્યાં ક્લિક કરો.

DOWNLOAD (વર્ષ 2024)

DOWNLOAD (વર્ષ 2025)

                                      આભાર

FLIP BOOK

ઝોન કક્ષા એજ્યુકેશનલ ઈનોવેશન ફેસ્ટિવલ 2026

 

    નમસ્કાર મિત્રો,

   અમારા દ્વારા સામાજિક વિજ્ઞાન વિષયમાં વિવિધ નવચાર હાથ ધરવામાં આવેલ તે પૈકી 2025/26 ના વર્ષના ઈનોવેશન AI ટેકનોલોજીનો શિક્ષણમાં અસરકારક ઉપયોગ તે અંતર્ગત અમારું ડિજિટલ સાહિત્ય આશા છે કે આપની શાળામાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ માટે ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થશે.

v    vAI VIDEO : CLICK HERE

v    v AI INFOGRAFIC IMAGES : CLICK HERE

v    v AI BASED QUIZ : CLICK HERE

v     v AI BASED PPT /PDF :CLICK HERE

v                v  INTERACTIVE GAME (ધોરણ 6) : CLICK HERE

v                 v INTERACTIVE GAME (ધોરણ 7) : CLICK HERE

v                 v INTERACTIVE GAME (ધોરણ 8 ) : CLICK HERE

v   v MCQ BANK (વિવિધ શિષ્યવૃત્તિ પરીક્ષા PSE , NMMS , GYAN SADHANA) : CLICK HERE

v પ્રતિભાવ :  CLIK HERE

                                                                    આભાર

 

Ai ટેકનોલોજીનો શિક્ષણમાં અસરકારક ઉપયોગ

 

                                      જિલ્લા શિક્ષણ અને તાલીમ ભવન – મહેસાણા    

                                                ઈનોવેશન ફેસ્ટિવલ 2025-26

Ø     ઈનોવેટરનુ નામ : ગુર્જર હેમંતકુમાર ચીમનલાલ        

Ø     શાળા / ક્લસ્ટરનુ નામ : અનુપમ પ્રાથમિક શાળા,પાલાવાસણા,PM SHRI – ગુજરાત,

     તા.જિ. મહેસાણા / સામેત્રા

Ø       તાલુકો : મહેસાણા

Ø      સંપર્ક નંબર : 9979149916

Ø      ઈનોવેશનનુ શીર્ષક : AI ટેકનોલોજીનો શિક્ષણમાં અસરકારક ઉપયોગ

1.  શોર્ટ ફિલ્મ દ્વારા શિક્ષણ

2.  ઈન્ફ્રોગ્રાફિક ઈમેજ ,વીડિયો તથા PPT દ્વારા શિક્ષણ

Ø       સમસ્યા :  ધોરણ 6 થી 8 ના બાળકોને સામાજિક વિજ્ઞાન સંદર્ભે ઐતિહાસિક ઘટનાઓ પ્રત્યે અણગમો.         ઈતિહાસની ઘટના અને તેનો ઘટનાક્રમ યાદ રાખવામાં મુશ્કેલી જણાતી.

Ø      ઈનોવેશન પૂર્વે ની સ્થિતી (ડેટા અને સંબંધીત આધાર પુરાવા ) :

·      ધોરણ 6 થી 8 ના 234 બાળકો ઈતિહાસ વિષય પ્રત્યે અણગમો.

·      ઇતિહાસના ખ્યાલોને સમજી અને યાદ રાખવા મુશ્કેલી જણાતી.

Ø    ઈનોવેશન માટેની પ્રયુક્તિ , સાધન સામગ્રી, સમયગાળો અને લક્ષ્ય જૂથ :

·      મારા આ ઈનોવેશનની શરૂઆત જુલાઈ 2025 થી ધોરણ 6 થી 8 ના વિદ્યાર્થી માટે કરેલ. 

·         ઐતિહાસિક ઘટનાઓને AI ટેકનોલોજી સાથે સાંકળી અધ્યયન નિષ્પત્તિ (SS609,      SS613,SS617,SS714,SS715,SS716,SS717,SS718,SS811,SS812,SS815,SS820)

       આધારિત      સામાજિક વિજ્ઞાનમાં એકમ પ્રમાણે વિવિધ શોર્ટ ફિલ્મ બનાવી.

Ø     નવતર પ્રયોગનુ વિગતવાર વર્ણન :

·      મારા ઈનોવેશનની શરૂઆત જુલાઈ 2025 થી શરૂ કરેલ. વિદ્યાર્થીઓને સામાજિક વિજ્ઞાન વિષયમાં ઐતિહાસિક ઘટનાઓ યાદ રાખવામાં અને તેના ખ્યાલોની સમાજ આપવા માટે મેં સૌ પ્રથમ પોતે AI ટેકનોલોજીનો અભ્યાસ કરી જાતે શીખી મારો આ પ્રયોગ શરૂ કરેલ વિવિધ AI વેબસાઇટ , સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરી ઇતિહાસના ખ્યાલોને અધ્યયન નિષ્પત્તિ આધારિત શોર્ટ ફિલ્મ સ્વરૂપે વિદ્યાર્થી સમક્ષ મૂકવામાં આવીને શાળાના વિદ્યાર્થીએને ખૂબ રસ પડ્યો. વિદ્યાર્થીઓ CONCEPTUAL LEARNING સાથે શીખે. જે આશયથી મેં શોર્ટ ફિલ્મ શાળાના વિદ્યાર્થીઓને વર્ગખંડ  શિક્ષણ કાર્ય દરમિયાન તથા અન્ય શાળાના શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થી માટે શેર કરવા અમારી YOUTUBE CHANNEL તથા મારા બ્લોગનો (BLOG)ના માધ્યમથી વિવિધ વૉટસઅપ ગ્રૂપમાં પણ શેર કરેલ જેમાં મને ખૂબ સારો પ્રતિસાદ મળેલ.

·      સામાજિક વિજ્ઞાનને રસપ્રદ અને વિદ્યાર્થીઓનો મનગમતો વિષય બનાવવા મેં શોર્ટ ફિલ્મ ઉપરાંત મેં AI ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી વિદ્યાર્થીઓ સેલ્ફ લર્નિગ કરી શકે માટે INFOGRAPHIC IMAGE , INFOGRAPHIC VIDEOS , INFOGRAPHIC POWER POINT PRESENTSATION (PPT FILE) જેમાં પણ શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓનો ખૂબ સારો પ્રતિસાદ મળેલ. મેં અન્ય ગુજરાતી વિષયમાં પણ આ નવચારને અમલમાં મૂકી આખી વ્યાકરણ શ્રેણી બનાવેલ છે. જે ખૂબ જ અસરકારક રહેલ છે.

·      મારા દ્વારા તૈયાર કરેલ સાહિત્ય વિદ્યાર્થીઓ ફ્રી સમયમાં એટલે કે રિશેષ દરમિયાન , છેલ્લા તાસમાં જાતે શીખવા માટે પ્રેરાયા છે અને જાતે શીખતા થયા છે સાથે - સાથે  યાદ રાખતા થયા છે. વિદ્યાર્થીઓમાં સામાજિક વિજ્ઞાન તેમનો મનગમતો વિષય બન્યો છે.

Ø        મૂલ્યાંકનની વિગતો : ( મૂલ્યાંકન ઉપકરણ ,પ્રયુક્તિ વગેરેની વિગત )

·      મૂલ્યાંકન માટે મેં AI ટેકનોલોજી આધારિત ક્વિઝ , INTERACTIVE GAME આધારિત મૂલ્યાંકન (ઓનલાઈન) કરવામાં આવે છે. મારા દ્વારા તૈયાર કરેલ અધ્યયન નિષ્પત્તિ અને એકમ પ્રમાણેની MCQ BANK (પ્રથમ સત્ર અને દ્વિતિય સત્ર) દ્વારા વર્ગ શિક્ષણ કાર્ય દરમિયાન કરવામાં આવે છે. જેમાં વિદ્યાર્થીઓને ખૂબ રસ પડે અને મજા આવે છે.

Ø પરિણામો ( ડેટા સંબંધીત આધાર – પુરાવા સાથે )

·      આ નવાચાર થકી શાળાના વિદ્યાર્થીઓ સામાજિક વિજ્ઞાન વિષયમાં રસ લેતા થયા છે અને આ વિષય તેમનો મનગમતો વિષય બન્યો છે. જેના કેટલાક અંશો મારી યુટ્યુબ ચેનલ પર નિહાળી શકો છો. અમારી YOUTUBE CHANNEL પર 100000+ થી વધુ વખત અમારું આ વીડિયો શ્રેણી સાહિત્ય જોવાયું છે તથા BLOG પર 300000+ પર પેજ વ્યૂઅર જોવા મળેલ છે.

Ø       આપના ઇનોવેશનનો અમલ અન્ય શાળામાં કરવામાં આવ્યો હોય તો તેની વિગત :

·             હા , સી. આર. સી. કક્ષા હેઠળની શાળા , જિલ્લાની શાળા તથા રાજ્યની ઘણી શાળામાં મારા નવાચારનો ઉપયોગ થાય છે. અલગ ફાઈલમાં માહિતી મૂકેલ છે.

DOWNLAOD : CLICK HERE